راهنمای جامع اگزما صورت
اگزما صورت با خشکی، قرمزی و بثورات روی پوست ظاهر میشود. چون پوست صورت حساستر از سایر نواحی بدن است، این مشکل میتواند آزاردهنده و گاه دردناک باشد. در این مقاله از نیکاشاپ بیوتی به علل، علائم، انواع و روشهای درمان اگزما صورت میپردازیم.
✨ با نیکا شاپ بیوتی بدرخشید!
نیکا شاپ بیوتی، زیر نظر داروخانه دکتر الهام فراهانی، ارائهدهنده بهترین برندهای آرایشی، عطرهای اصل و محصولات مراقبت از پوست و مو، خریدی مطمئن و آسان را برای شما فراهم میکند.
🌸 اصالت، تنوع، و خرید اینترنتی امن را با ما تجربه کنید!
نشانه و علائم اگزما صورت
علائم اگزما صورت شدتهای مختلفی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- التهاب و تورم
- خارش مداوم
- راش همراه با تغییر رنگ پوست (از قرمز تا بنفش یا قهوهای تیره)
- نواحی خشک و پوستهپوسته
- درد یا سوزش
- چینوچروک در ناحیه زیر چشم
- جوشها یا تاولهای کوچک
این علائم ممکن است از ناحیه چانه تا پیشانی دیده شوند، اما چانه معمولاً شایعترین محل بروز آنهاست.
چطور بفهمم اگزما صورت دارم؟
اگزما صورت میتواند بسته به رنگ پوست به شکل جوشها و برآمدگیهای قرمز، سفید یا بنفش نمایان شود. همچنین ممکن است به صورت بثورات، تاول یا ترکهای پوستی ظاهر گردد. برای تشخیص دقیق، مراجعه به پزشک ضروری است.
چه کسانی به اگزما صورت مبتلا میشوند؟
اگزمای صورت ممکن است در هر فردی بروز کند، اما در افراد با شرایط زیر شیوع بیشتری دارد:
- سابقه خانوادگی ابتلا به اگزما
- داشتن بیماریهایی مانند درماتیت، آسم، آلرژی یا تب یونجه
- زن بودن
آیا اگزما صورت مسری است؟
خیر، اگزما بیماری مسری نیست و از فردی به فرد دیگر از طریق تماس مستقیم یا نزدیک منتقل نمیشود.
انواع اگزما صورت
انواع مختلفی از اگزما وجود دارد که ممکن است روی صورت ایجاد شود. برخی از شایعترین انواع آن عبارتند از:
۱. درماتیت آتپیک
درماتیت آتوپیک شایعترین نوع اگزما در کودکان است و معمولاً در ماههای ابتدایی زندگی ظاهر میشود. گونهها نخستین ناحیهای هستند که در نوزادان درگیر میشوند. با شروع تغذیه کمکی، بروز اگزما در اطراف دهان نیز رایجتر میشود.
در بزرگسالان مبتلا به درماتیت آتوپیک نیز اغلب پوست صورت درگیر است و ممکن است این ناحیه بهطور مداوم تحت تأثیر قرار گیرد.
علل و عوامل محرک
عوامل مختلفی میتوانند باعث درماتیت آتوپیک شوند؛ از جمله زمینههای ژنتیکی، بهویژه در افرادی که سابقه خانوادگی ابتلا به اگزما دارند. همچنین، آلرژنها و عوامل محرک محیطی میتوانند در بروز یا تشدید آن نقش داشته باشند. افرادی که دچار آلرژی غذایی یا تب یونجه هستند، بیشتر در معرض ابتلا به اگزما صورت قرار دارند.
۲. درماتیت سبورهای
درماتیت سبورئیک احتمالاً شایعترین نوع اگزما صورت در بزرگسالان است. این وضعیت معمولاً خفیف بوده و با خشکی و پوستهپوسته شدن اطراف ابروها و چینهای کنار گوش بروز میکند. با این حال، در صورت درگیری پلکها یا مجرای گوش، ممکن است با سوزش و درد بیشتری همراه باشد.
شوره سر نمونهای خفیف از درماتیت سبورئیک پوست سر است. این بیماری مزمن بوده و اگرچه با درمان کنترلپذیر است، اما درمان قطعی برای آن وجود ندارد.
علل و عوامل محرک
عوامل مختلفی میتوانند موجب تشدید یا بازگشت علائم این نوع اگزما شوند. استرس، قرار گرفتن در معرض آفتاب شدید یا رطوبت بالا از جمله محرکهایی هستند که ممکن است علائم را بدتر کنند.
۳. درماتیت تماسی تحریک کننده
در زندگی روزمره ممکن است از انواع محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده کنید که برخی از آنها میتوانند باعث تحریک پوست شوند. صابونها، فومهای شستوشو، اسکرابهای لایهبردار، تونرها، لوازم آرایشی، کرمهای ضدآفتاب و فوم اصلاح از جمله این محصولات هستند.
استفاده مداوم یا حتی گاهبهگاه از این محصولات، بهویژه در افرادی با زمینه اگزما، میتواند منجر به خشکی، تحریک و درد پوست شود. حتی محصولاتی با برچسبهایی مانند «طبیعی»، «ارگانیک» یا «تستشده توسط متخصص پوست» نیز لزوماً ایمن نیستند و ممکن است باعث واکنش پوستی شوند؛ بهخصوص در کسانی که دچار اگزما هستند.
در زمان فعال بودن اگزما صورت، بهتر است از مصرف لوازم آرایشی پرهیز کنید؛ چرا که این محصولات برای استفاده روی پوست سالم طراحی شدهاند.
علل و عوامل محرک
درماتیت تماسی تحریککننده معمولاً بر اثر تماس پوست با مواد یا رایحههای خاص موجود در محصولات آرایشی بروز میکند. علاوه بر آن، عوامل محیطی مانند باد، رطوبت زیاد یا تغییرات ناگهانی دما نیز میتوانند محرک این نوع از درماتیت باشند.
۴. درماتیت تماسی آلرژیک
درماتیت تماسی آلرژیک زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی پوست بهطور غیرمنتظرهای نسبت به مادهای که پیشتر مشکلی ایجاد نمیکرد، واکنش شدید نشان دهد. از آنجایی که صورت در طول روز با بسیاری از مواد آلرژیزا در تماس است، یکی از نواحی شایع برای بروز این نوع درماتیت محسوب میشود.
علل و عوامل محرک
برخی از رایجترین آلرژنهایی که ممکن است باعث بروز واکنش پوستی در ناحیه صورت شوند عبارتاند از:
- عطرها
- مواد نگهدارنده شیمیایی در محصولات آرایشی و بهداشتی
- رنگ مو
- لاک ناخن (به دلیل تماس انگشتان با صورت)
- لوازم آرایشی مانند ریمل و رژ لب
- نیکل (موجود در بدلیجات و زیورآلات)
۵. اگزمای حساس به نور
در برخی افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک یا سبورئیک صورت، تماس با نور شدید خورشید ممکن است علائم را تشدید کند.
استفاده از کرم ضدآفتاب با SPF بالا (مانند SPF50) برای محافظت و بهبود این نوع اگزما ضروری است، اما باید محصولی انتخاب شود که پوست را تحریک نکرده یا باعث واکنش آلرژیک نشود.
علل و عوامل محرک
- نور خورشید
- برخی داروها مانند ادرارآورها و آنتیبیوتیکها
- تماس با برخی گیاهان و سپس قرار گرفتن در معرض نور خورشید
عوامل تحریک کننده اگزما صورت
هر فرد مبتلا به اگزما صورت ممکن است محرکهای خاص خود را داشته باشد که علائمش را تشدید میکند. از جمله شایعترین محرکهای اگزما میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- صابونها و شویندهها
- هوای خشک و کمرطوبت
- تماس با مواد حساسیتزا یا آلرژنها
- بدلیجات
- لوازم آرایشی
- برخی انواع پارچه و لباس
- دود و آلودگیهای محیطی
- مواد صنعتی و چسبها
- استرس
- نور خورشید
تشخیص اگزما صورت
برای تشخیص اگزما صورت، پزشک پوست شما را معاینه کرده و به دنبال نشانههایی مانند لکههای خشک و تغییر رنگ پوست میگردد. اگر علائم مشابه بیماریهای پوستی دیگر باشند، ممکن است پزشک برای تأیید تشخیص یا رد سایر بیماریها، آزمایشهایی را تجویز کند. این آزمایشها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- تست پوستی برای شناسایی آلرژیهای محیطی
- آزمایش خون یا نمونهبرداری از ضایعه برای بررسی احتمال عفونت
- بیوپسی پوست جهت بررسی دقیقتر با میکروسکوپ
امکان درمان اگزما صورت وجود دارد؟
اگزما درمان کامل و همیشگی ندارد، اما میتوان بروز علائم آن را کنترل و مدیریت کرد. ممکن است مدتها بدون هیچ نشانهای از اگزما زندگی کنید، اما احتمال بازگشت علائم همیشه وجود دارد. با کمک پزشک میتوانید هنگام بروز علائم، آنها را کاهش داده و کنترل کنید.
روشهای مدیریت اگزما صورت
انواع مختلف اگزما صورت ممکن است علائم مشابهی ایجاد کنند و معمولاً به روشهای درمانی یکسانی پاسخ میدهند.
تونر مولتی اکتیو لافارر – مناسب پوستهای چرب و مختلط
۱. استفاده از مرطوبکننده
مرطوبکنندههای متنوعی در بازار وجود دارد، اما انتخاب نوع مناسب آن که متناسب با پوست شما باشد، نقش مهمی در بهبود وضعیت پوست دارد.
محصولاتی را انتخاب کنید که:
- بدون عطر و رنگ باشند
- ملایم و مناسب پوستهای حساس باشند
- بافت چرب (پماد یا کرم) یا حاوی روغن (مثل ژله نفتی یا روغن معدنی) داشته باشند
- فاقد مواد نگهدارنده یا تثبیتکنندهای باشند که ممکن است پوست را تحریک کنند
- به ترمیم سد طبیعی پوست (لیپیدها و سرامیدها) کمک کنند
هر فرد واکنش خاصی به محصولات مراقبت از پوست دارد؛ ممکن است مرطوبکنندهای که برای شما موثر است، برای دیگران مناسب نباشد. در صورت تردید، با پزشک مشورت کنید.
۲. استفاده از کرمهای استروئیدی
کرمهای استروئیدی، بخشی اساسی در درمان اگزما هستند. کرم هیدروکورتیزون بدون نسخه میتواند به کاهش قرمزی و خارش کمک کند. این کرم را روزی یک یا دو بار و برای چند هفته استفاده کنید. اگر تأثیر کافی نداشت، ممکن است نیاز به کرم استروئیدی قویتر با نسخه پزشک باشد. توجه داشته باشید که استفاده طولانیمدت از این کرمها ممکن است باعث نازک شدن پوست شود، پس فقط به طور کوتاهمدت مصرف شود.
۳. استفاده از مهارکنندههای موضعی کلسینورین
پزشک ممکن است به جای کرمهای استروئیدی، این داروها را تجویز کند. این کرمها و پمادها با مسدود کردن واکنشهای شیمیایی که باعث تشدید اگزما میشوند، اثرگذارند. مهارکنندههای کلسینورین برای درمان اگزما در مناطقی مانند صورت، پلکها، گردن و چینهای پوستی بسیار مفید هستند.
۴. فتوتراپی
اگر اگزمای شما متوسط تا شدید باشد و درمانهای موضعی جواب ندهند، ممکن است درمان با اشعه فرابنفش به شما کمک کند. با این حال، باید توجه داشته باشید که استفاده مکرر و طولانیمدت از این روش میتواند خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش دهد.
۵. شستن صورت با آب ولرم
آب داغ میتواند محرک اگزما باشد. برای جلوگیری از تشدید علائم، صورت خود را با آب ولرم یا سرد بشویید.
۶. کاهش استفاده از لوازم آرایشی
در صورت داشتن اگزما، بهتر است از استفاده لوازم آرایشی روی پوست آسیبدیده خودداری کنید. همچنین، شناخت عوامل محرک میتواند به درمان بهتر کمک کند. به یاد داشته باشید که حتی محصولاتی که برچسب «مناسب پوستهای حساس» دارند، ممکن است باعث تحریک پوست شوند.
۷. استفاده از پاککنندههای ملایم
صابونها ممکن است پوست را تحریک کنند، اما شستن فقط با آب هم گاهی کافی نیست، خصوصاً اگر پوست شما چرب باشد. بهتر است از پاککنندههای ملایم غیرصابونی یا نرمکنندههای دارویی استفاده کنید و صورتتان را با حوله نرم خشک کنید.
۸. استفاده از کرم ضد آفتاب
اگر نور خورشید باعث تشدید اگزمای شما میشود، استفاده از کرم ضد آفتاب ضروری است. معمولاً پوستهای حساس، محصولات حاوی زینک اکساید یا دی اکسید تیتانیوم را بهتر تحمل میکنند. زمانی که در معرض آفتاب نیستید، صورتتان را بشویید و از مرطوبکننده استفاده کنید. کرمهای ضد آفتاب مفیدند اما ممکن است باعث خشکی پوست شوند، پس مراقبتهای لازم را فراموش نکنید.
پیشگیری از اگزما صورت
برای پیشگیری از بروز اگزما صورت، نکات زیر را رعایت کنید:
- روزانه دو بار از کرم مرطوبکننده مناسب برای صورت استفاده کنید.
- از استفاده محصولاتی که ممکن است پوست شما را تحریک کنند، مانند صابونهای خاص، کرمهای لایهبردار و تونرها خودداری کنید.
- در زمان شعلهور شدن اگزما، از مصرف لوازم آرایشی بپرهیزید، زیرا ممکن است علائم را تشدید کند.
- همواره از کرم ضدآفتاب استفاده کنید و تا حد امکان از گرمای زیاد و رطوبت شدید دوری نمایید.
- محصولات بدون عطر را انتخاب کنید تا از تحریک پوست جلوگیری شود.
- بعد از شستوشوی صورت، آن را با حولهای نرم به آرامی خشک کنید.
- سایر علائم آلرژیک که ممکن است باعث بروز یا تشدید اگزمای صورت شوند را شناسایی و درمان کنید.
اگزما دور چشم
برخی انواع اگزما میتوانند چشم و نواحی اطراف آن را تحت تأثیر قرار دهند. این وضعیت بیشتر در افرادی دیده میشود که در نقاط دیگر بدن نیز مبتلا به اگزما هستند، به ویژه کسانی که دچار درماتیت آتوپیک و بیماریهای مرتبطی مانند آسم یا تب یونجه هستند. این نوع اگزما ممکن است در اثر تماس با محرکهای خارجی یا آلرژنها ایجاد شود.
اگزما میتواند هر بخشی از پوست، از جمله پلکها و اطراف چشم را درگیر کند. اگزمای پلک در بزرگسالانی که در دیگر نقاط صورت اگزما دارند، شایعتر است. همچنین درماتیت سبورئیک پلک که عمدتاً فقط لبههای پلک را گرفتار میکند، بیشتر در بزرگسالان دیده میشود. علائم این نوع اگزما شامل خارش، التهاب، خشکی و پوستهپوسته شدن پوست است که به دلیل نازکی و حساسیت زیاد پوست این ناحیه، میتواند بسیار آزاردهنده باشد. این ویژگیها همچنین باعث میشود پوست پلک به انواع درماتیتهای تماسی تحریککننده و آلرژیک حساستر باشد.
از آنجایی که پوست پلک تقریباً چهار برابر نازکتر از سایر نواحی صورت است، استفاده خودسرانه از داروها یا محصولات مختلف برای درمان این منطقه میتواند خطرناک باشد و حتماً باید تحت نظر پزشک انجام شود.
کلام آخر
برای برخی افراد، اگزما صورت یک بیماری مزمن است که با بروز مکرر علائم همراه میباشد، در حالی که برخی دیگر با گذشت زمان بهبود یافته و دیگر نشانهای از اگزما را مشاهده نمیکنند. حتی اگر اگزمای صورت به طور کامل رفع نشود، درمان مناسب میتواند شدت و تعداد دفعات بروز علائم را کاهش دهد. اگر با استفاده از روشهای مراقبتی و داروهای بدون نسخه علائم شما بهتر نشد، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا راهنمایی و درمان تخصصی دریافت کنید.
داروخانه دکتر الهام فراهانی (نیکا شاپ بیوتی) یکی از داروخانههای معتبر و فعال در تهران است که به صورت تخصصی در زمینه لوازم آرایشی و بهداشتی فعالیت میکند. این داروخانه با عرضه بهترین برندهای لوازم آرایش، عطر و ادکلن اصل و محصولات بهداشتی و مراقبتی پوست و مو، خرید اینترنتی امن و راحتی را برای مشتریان فراهم میآورد. با نیکا شاپ بیوتی، شما دسترسی سریع و آسان به مجموعهای کامل از محصولات معتبر و با کیفیت خواهید داشت. “سریعترین زمان، اسرع وقت، بهترین کیفیت” از شعارهای اصلی ماست.
زیبایی و سلامت موهای شما در سریعترین زمان، اسرع وقت، بهترین کیفیت با محصولات نیکاشاپ بیوتی!